Co nowego?

Prof. Paweł Wiliński odchodzi z Zarządu Fundacji

Zarząd FUPPZ dniem 19 marca 2016 roku zakończyła się VII kadencja Zarządu Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych. Na kolejną kadencję postanowił nie kandydować prof. Paweł Wiliński. Składamy serdeczne podziękowania za ogromny wkład pracy na rzecz samej Fundacji oraz rozwoju sieci studenckich poradni prawnych w Polsce. Profesor Paweł Wiliński był przez 15 lat filarem Fundacji, budując nie tylko fundamenty tej organizacji, ale także ukształtował jej wizerunek i pozycję w świecie prawniczym. Bez ogromnego wkładu Prof. P. Wilińskiego w program i realizowane projekty z pewnością Fundacja Uniwersyteckich Poradni Prawnych nie osiągnęłaby tylu ważnych celów. Składamy na ręce Pana Profesora serdeczne podziękowania i liczymy na życzliwą pamięć o latach współpracy z Fundacją Uniwersyteckich Poradni Prawnych.

Lista dyskusyjna

Wysyłanie wiadomości:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.">
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Zapisywanie się:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.">
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Wypisywanie się:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.">
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Moderator:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.">
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Strona listy dyskusyjnej:
http://groups.yahoo.com/group/kliniki/

Uniwersyteckie Poradnie Prawne w RPA - sprawozdanie z wizyty badawczej

Johannesburg, Kapsztad, Durban
grudzień 2001

Wstęp

Poniższe sprawozdanie ma celu zaprezentowanie doświadczeń oraz informacji zdobytych podczas pobytu w Republice Południowej Afryki. Przedmiotem opracowania jest opis funkcjonowania i finansowanie poradni prawnych.

Polski model poradni prawnych jest bliski południowoafrykańskiemu. W RPA problem finansowania działalności poradni jest rozwiązany w oryginalny i efektywny sposób. Jednym z najistotniejszych, strategicznych sponsorów poradni w Polsce i w RPA jest Fundacja Forda. Powyższe względy przemawiają za zapoznaniem się przez polskie poradnie z doświadczeniami południowoafrykańskim. Konkluzją tych rozważań powinna być odpowiedź na pytanie, czy model zastosowany w RPA możliwy jest do ewentualnego zastosowania na polskim gruncie.

Kolejność omówionych spotkań jest chronologiczna. Członkowie polskiej delegacji spotkali się z przedstawicielami sponsorów (Fundacja Forda), stowarzyszenia zrzeszającego poradnie (Association of University Legal Aid Institutions), fundacji powołanej przez stowarzyszenie (Trust) oraz instytucji zarządzającej środkami publicznymi przeznaczonymi na pomoc prawną dla osób ubogich (Legal Aid Board).

Wydaje się nam, że wartością tego sprawozdania jest, że rozmówcy nie omijali trudnych i konfliktowych kwestii.

Delegacji przewodniczył Edwin Rekosh, Executive Director w Public Interest Law Initiative (PILI). PILI oraz klinika University of Natal zorganizowały wsparcie logistyczne wizyty, zaś całą podróż sponsorowało COPLI oraz Fundacja Forda. W skład polskiej delegacji wchodzili: Filip Czernicki, Izabela Gajewska i Filip Wejman.

Sprawozdanie ze spotkań

3 grudnia 2001
Fran Biggs - Legal Resource Centre, członkini Board of Trustees
Pani Cheryl Loots - Department of Justice, członkini Board of Trustees


W RPA, podobnie jak w Polsce istnieje problem z dostępem do bezpłatnej pomocy prawnej. W RPA udało się jednak wypracować skuteczny sposób dysponowanie pieniędzmi publicznymi przeznaczonymi na reprezentację osób ubogich przed sądem.

  • Program kliniczny w RPA istnieje od lat 70-tych, ale dopiero pod koniec lat 90-tych został on uporządkowany i zorganizowany strukturalnie.
  • Kliniki, w znacznej części, zostały zorganizowane przez prawników praktyków a nie, tak jak w Polsce, przez nauczycieli akademickich. Praktycy są głównymi uczestnikami programu klinicznego i zajmują się prowadzeniem klinik. Klinicyści pracujący odpowiednio długo, są traktowani jak profesorowie, ale dopiero w 2001 roku pierwszy klinicysta został mianowany profesorem uniwersyteckim.
  • Wszystkie kliniki działają przy uniwersyteckich wydziałach prawa.
  • Association of University Legal Aid Institutions (AULAI) - Stowarzyszenie Poradni Prawnych (zwane dalej Stowarzyszeniem) jest formalną reprezentacją wszystkich klinik. Stowarzyszenie powstało z inicjatywy Stowarzyszenia nauczycieli prawa na początku lat 90-tych. Członkowie Stowarzyszenia spotykają się 2 razy w roku. Głównym jego osiągnięciem było nawiązanie i sformalizowanie stosunków między klinikami. Obecnie Stowarzyszenie zajmuje się organizacją szkoleń, konferencji, warsztatów, spotkań itp. Inicjatywy Stowarzyszenia mogą być finansowane przez Trust w oparciu o złożony formalny wniosek o grant.
  • Stowarzyszenie ma otwartą formułę, przyjmuje do swojego grona każdą poradnię zorganizowaną przy uniwersyteckim wydziale prawa oraz świadczącą porady prawne na rzecz ludzi ubogich. Stowarzyszenie ustaliło i przyjęło zasady rzetelnej działalności - standardy, które są rozpropagowane wśród poszczególnych klinik.
  • Association of University Legal Aid Institutions Trust - Fundacja Stowarzyszenia Poradni Prawnych (dalej zwany Trust) - forma prawna przypomina polską fundację jednak o znacznej uproszczonej strukturze. Jedynym organem jest Zarząd (Board of Trustees). W jego skład wchodzi 12 osób, w tym przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, sądów, przedstawiciele korporacji zawodowych oraz 2 przedstawicieli Stowarzyszenia. Zarząd spotyka się 4 razy w roku.
  • Działalność Trustu ogranicza się do podejmowania decyzji w sprawie przydzielenia dotacji, na podstawie wniosków składanych przez kliniki. W ramach Trustu działa mniejsza komisja, która pierwotnie była osobnym ciałem doradczym podejmującym decyzje finansowe, obecnie osoby te zostały przyjęte w poczet członków Zarządu Trust'u i spotkania obu ciał odbywają się razem.
  • Trust posiada wewnętrzne zasady, według których ocenia wnioski o dofinansowanie klinik. Członkowie Stowarzyszenia zasiadający w Truście są wykluczani z podejmowania decyzji dotyczących przyznawania grantów klinikom.
  • Trust nie ma żadnej wspomagającej struktury. Dotychczas obsługę techniczną zapewniała mu jedna z najsilniejszych i najstarszych klinik mieszcząca się na University of Natal (Durban) oraz dodatkowo 2 osoby zatrudnione na umowy zlecenia do pisania raportów i prowadzenia bieżących kwestii finansowych. Obecnie w planach jest utworzenia formalnego sekretariatu Trust'u.
  • Członkowie Trust'u pracują na zasadzie wolontariatu, mają refundowane jedynie koszty podróży.
  • Trust nie pokrywa wszystkich wydatków klinicznych, kliniki same szukają dodatkowych sponsorów. Niektóre z nich nigdy nie złożyły wniosku o dofinansowanie z Trust'u. Średnia dotacja na jeden rok, na jedną klinikę wynosi równowartość 18 tysięcy dolarów amerykańskich.
  • Trust powstał wskutek zmiany polityki finansowania poradni prawnych przez Fundację Forda. Początkowo Fundacja Forda sponsorowała poszczególne kliniki występujące do niej bezpośrednio z wnioskiem o grant. W drugiej połowie lat 90-tych w Fundacji Forda zapadła decyzja o zaprzestaniu finansowania poszczególnych klinik i zaproponowano utworzenie Trust'u, któremu Fundacja Forda przekazałaby duży grant instytucjonalny. Wówczas Stowarzyszenie klinik powołało do życia Trust, aby ten mógł obsługiwać dotacje dla programu klinicznego.
  • Trust dysponuje następującymi środkami finansowymi: od Fundacji Forda - 1 mln $ oraz od International Commision of Jurists (ICJ) sekcja w Szwecji – 600.000 $. Przewiduje się, że środki te wystarczą do 2004-2005 roku. Zachodzi zatem potrzeba szukania dalszych sponsorów. Fundacja Forda przekazała Trust'owi całą kwotę w jednej transzy i nie wymaga od niego sprawozdań merytorycznych ani rozliczeń finansowych, natomiast ICJ rozłożyło dotację na 3 lata, przyznając kolejne transze po otrzymaniu okresowego rozliczenia. ICJ stawia również wymóg, aby środki przez niego przyznane były wykorzystane do współpracy z "paralegals" (są to nieprawnicy udzielający pomocy prawnej).
  • Program kliniczny finansowany jest ponadto z następujących źródeł: uniwersytety, Fidelity Fund, Legal Aid Board (który założył ponadto Legal Centers - Centra Prawa), jak dotąd nie ma jednak indywidualnych darczyńców. Fidelity Fund to specjalny fundusz kontrolowany przez prawników ze Stowarzyszenia Law Society, pomaga on klinikom w myśl zasady, że dobrze nauczeni studenci będą w przyszłości lepszymi prawnikami. Pomoc przychodzi także z dużych firm prawniczych nie bojących się konkurencji i walki o klienta, ale na razie nie jest to jeszcze źródło szerzej wykorzystane.
3 grudnia 2001
Alice L. Brown - zastępca przedstawiciela Fundacji Forda w RPA


Współpraca Fundacji Forda z ruchem klinicznym w RPA rozpoczęła się na początku lat 90-tych. W 1992 Fundacja Forda finansowała program wymiany RPA z USA dla nauczycieli klinicznych, w latach późniejszych realizowano programy wewnątrz krajowe.

  • W latach 1993 –1994 powstało Stowarzyszenie kliniczne zrzeszające przedstawicieli klinik. Stowarzyszenie zawiodło oczekiwania Fundacji Forda. Działało zbyt opieszale, miało problemy z kolektywnymi decyzjami, było źle zorganizowane. Interesowało się jedynie problematyką bieżącą i nie miało żadnego pomysłu na finansowanie programu w przyszłości.
  • W latach 1995 - 1996 Fundacja Forda sponsorowała 8 z 21 istniejących klinik w RPA, dając jednocześnie sygnały, że indywidualne kliniki nie będą dłużej sponsorowane.
  • W latach 1995 - 1997 - indywidualne granty dla klinik otrzymali: Wits, Western Cape, Natal oraz mniejsze kliniki na uniwersytetach Zululand, Nord, Durban Westville, Transkei, Fort Hare.
  • W 1998 Stowarzyszenie pod wpływem sugestii Fundacji Forda powołało do życia Trust, dla którego to Fundacja Forda przekazała duży grant instytucjonalny.
  • Kliniki działające przy dużych uniwersytetach, takich jak Wits czy Natal same zapewniają sobie finansowanie z różnych źródeł, mają też zapewnioną pomoc finansową ze strony uniwersytetów. Dzięki temu kliniki te nie korzystają z pomocy finansowej oferowanej przez Trust. Inne uniwersytety w szczególności te, które w czasach Apartheidu kształciły czarnoskórych studentów, mają ogromne problemy finansowe i nie angażują się w program kliniczny w wystarczający sposób, dlatego też poradnie działające przy tych uniwersytetach bardzo potrzebują pomocy finansowej Trust'u.
  • Zdaniem Fundacji Forda błędem Trust'u było nie powołanie od początku formalnego sekretariatu zwłaszcza, że miał on na to środki przyznane z ICJ. W rezultacie bieżącą działalność programu prowadziła Asha Ramgobin, z pomocą Davida McQuoid-Mason'a oraz dodatkowo zatrudniona Fran Biggs odpowiedzialna za logistykę przedsięwzięcia.
4 grudnia 2001
sędzia Mohammed Navsa - Supreme Court of Appeal of South Africa, Przewodniczący Legal Aid Board


Legal Aid Board jest organizacją odpowiedzialną za świadczenie pomocy prawnej z urzędu w sprawach karnych.

  • Ta ogólnokrajowa struktura początkowo borykała się z licznymi trudnościami, zwłaszcza finansowymi. Obecnie działa sprawnie, jest dobrze zorganizowana i ma zapewnione odpowiednie środki finansowe.
  • Legal Aid Board zapewnia reprezentację procesową (pomoc prawna z urzędu) osobom ubogim, których nie stać na pomoc prawną z wyboru.
  • Legal Aid Bord powołało do życia Justice Centers - Centra Prawa. Zajmują się one doradztwem prawnym, prowadzą komputerową bazę danych o pomocy prawnej oraz zapewniają reprezentację procesową.
  • Poszczególne organizacje pozarządowe, a także kliniki mogą składać wnioski o dofinansowanie do Legal Aid Board w oparciu o tzw. Cooperative Agreements. Otrzymują wówczas państwowe pieniądze przeznaczone na pomoc prawną ludziom ubogim. W tym celu utworzony został specjalny fundusz - strategic litigation fund. Jedynym warunkiem jest to, aby pieniądze przyznane przez Legal Aid Board były wykorzystane przy sprawach karnych.
4 grudnia 2001
Phillipa Kruger - Witwatersrand University (Wits)


Wits jest dużym, zamożnym, historycznie białym uniwersytetem.

  • Klinika przy Wits działa od 20 lat i nigdy nie składała wniosku o dotację do Trust'u.
  • Nauczanie kliniczne zostało włączone tu do programu nauczania ostatniego roku studiów, jako przedmiot obowiązkowy. W 2001 roku w zajęciach klinicznych brało udział 160 studentów.
  • Klinika składa się z 6 sekcji w tym m.in. prawa pracy, uchodźców, karnego i cywilnego, po 22 studentów w każdej sekcji. W 2001 r. prowadziła ona około 1000 spraw.
  • Aplikanci adwokaccy (candidate attorneys) są zaangażowani w działalność kliniki poprzez wprowadzenie tego przedmiotu do ich programu nauczania. Prowadzą oni sprawy bardziej skomplikowane oraz reprezentują klientów w sądach, do czego nie mają uprawnień studenci.
  • Kwestie uprawnień i funkcjonowania klinik w RPA rozstrzyga Prawo o adwokaturze (Attorney Act).
  • Pani Kruger uważa, że procedura składania do Trust'u wniosków o przyznanie dotacji na rzecz klinik jest bardzo skomplikowana. (trudne formularze, sprawozdania, comiesięczne raporty itp.) Klinika działająca przy Wits nie występuje z wnioskiem o dofinansowanie do Trus'u bo jest to zbyt uciążliwe, wolą oni pozyskiwać środki finansowe z innych źródeł. Pani Kruger nie jest też zadowolona ze struktury organizacyjnej Trust'u i Stowarzyszenia. Zwróciła uwagę na fakt, że w tworzenie Trust'u nie były zaangażowane wszystkie kliniki na terenie RPA, nie zostało to z nimi skonsultowane i ustalone. Wszystkie decyzje zostały podjęte z pominięciem niektórych klinik. Problemem jest również brak należytej komunikacji pomiędzy klinikami. O wielu przedsięwzięciach jedne kliniki są lepiej poinformowane od innych.
4 grudnia 2001
Frans Haupt, Niels du Plessis - University of Pretoria


Klinika działająca przy Uniwersity of Pretoria została założona w 1979 roku, oprócz swojej głównej siedziby na Uniwersytecie ma również oddział w regionie wiejskim zamieszkałym przez ludność ubogą.

  • Finansowana jest przez Trust, Uniwersytet i innych mniej znaczących darczyńców. W klinice pracuje 45 studentów (około 400 studentów na każdym roku studiów), a chęć uczestnictwa w programie w tym roku zgłosiło 80 studentów.
  • Ruch kliniczny w RPA został w znacznej mierze zainicjowany przez Ashę Ramgobin, która opracowała standardy działania klinik, a następnie dążyła do powołania Stowarzyszenia. Część pozostałych "klinicystów" była albo w opozycji, albo też odnosiła się do tego pomysłu z dystansem.
  • Stowarzyszeniem kieruje Zarząd składający się z 7 osób. W skład Stowarzyszenia wchodzą przedstawiciele 20 klinik po dwie osoby z każdej. Członkowie Stowarzyszenia spotykają się dwa razy do roku. Na jednym ze spotkań wybierany jest Zarząd, na drugim zaś organizowane są warsztaty.
5 grudnia 2001
Kruger Van Der Walt - Stellenbosch University


Stellenbosch University jest uniwersytetem historycznie afrykanerskim, językami wykładowymi są afrykanerski i angielski. Przy uniwersytecie działa klinika prawa.

  • Klinika udziela około 3 tysiące porad rocznie, z czego ok. 1600 to porady telefoniczne i krótkie konsultacje, zaś ok. 1400 to sprawy wymagające poważniejszego zanalizowania (w tym ok. 480 to rozwody i problemy związane z prawem pracy). Klinika prowadzi wymiany i wspólne warsztaty z uniwersytetami w Botswanie.
  • W klinice pracuje dyrektor, 2 prawników (attorney, nie advocate), jeden aplikant, 32 studentów ostatniego roku (jeden rocznik to około 150 studentów) podzielonych na 4 grupy. Nauczanie kliniczne ma tutaj duże powodzenie, prawie każdy student chce pracować w klinice, w trakcie postępowania kwalifikacyjnego brana jest pod uwagę średnia ocen, przede wszystkim jednak liczą się oceny z procedury cywilnej.
  • Proces nauczania podzielony jest na trzy etapy: 1 - uczenie praktyczne (pisanie pism, proste sprawy), 2 - przejście do bardziej skomplikowanych spraw (np. rozwody), 3 etap - najpoważniejsze sprawy. Student spędza w klinice mniej więcej 3 godziny w tygodniu (2 godz. zajęć teoretycznych i 1 godz. spotkań z klientami).
  • Za uczestnictwo w kursie otrzymuje się 12 punktów kredytowych (stanowi to 1/8 absolutorium za dany rok), zajęcia są fakultatywne. Praca w klinice zalicza również 200 godzin wymaganej pracy pro bono. Przy wystawianiu oceny końcowej oceniane jest: prowadzenie dokumentacji i akt, prawidłowe rozwiązanie problemu, wiedza prawnicza, przebieg konsultacji (dyrektor podsłuchuje prowadzenie konsultacji studentów z klientami!).
  • Klinika w 1 kosztów działalności finansowana jest przez Trust (np. 2 pensje - adwokata i aplikanta), resztę kosztów pokrywają Legal Aid Board (zainteresowany jedynie pomocą w sprawach karnych), Uniwersytet (zapewnia nieodpłatnie pomieszczenia kliniczne oraz pokrywa 1 bieżących kosztów kliniki), Fidelity Fund (pokrywa resztę kosztów oraz daje subwencje do pensji Dyrektora kliniki).
  • Klinika pobiera opłaty w wysokości 20 Randów (ok. 8 zł) za znaczek + tzw. opłaty szeryfowe (również niewielkie).
  • Do National Attorney Act nr 53 z 1979 w 1991 roku została wprowadzona poprawka (s. 1 Act No 102 of 1991), która podała definicję klinik prawnych: "law clinic means: a) a center for the practical legal education of student in the faculty of law at a university in the Republic; or b) a law center controlled by or which is, a non – profit making organization."
  • Ponadto w prawie lokalnym – Cape Town Regulation – wprowadzono przepis mówiący o tym, że każdy prawnik musi rocznie przepracować 40 godzin pro bono.
5 grudnia 2001
Leonardo Coosen - University of Cape Town


Klinika działająca przy University of Cape Town (historycznie białym) powstała na początku lat 70-tych z inicjatywy studentów.

  • W klinice pracuje 45 studentów (100 studentów na każdym roku studiów), w tym roku dostali się wszyscy, którzy aplikowali.
  • W chwili obecnej zajmują się tylko sprawami cywilnymi.
  • Studenci pracują przede wszystkim poza kliniką uniwersytecką, wychodzą "do ludzi", do spotkań wykorzystują pomieszczenia szkół, kościołów, itd. W sumie porady udzielane są w siedmiu miejscach.
  • Klinika prowadzi trzy główne programy:
    1. Children Advocacy Project - prowadzony przez adwokatów i aplikantów, polegający na reprezentowaniu dzieci przed sądami,
    2. Refugee Project - prowadzony przez studentów przy współpracy z UNHCR, zajmujący się prawami uchodźców,
    3. Satelite and Backup Legal Project - sponsorowany przez Legal Aid Board, prowadzony wyłącznie przez adwokatów i aplikantów, zajmujący się ogólnym doradztwem prawnym.
  • Klinika nie ma osobowości prawnej, stąd wszelkie granty i dotacje przekazywane są na rzecz Uniwersytetu. Finansowe wsparcie klinika otrzymuje od Legal Aid Board, UNHCR, Trust'u i Uniwersytetu (pomieszczenia i wyposażenie).
  • Klinika prowadzi wspólne warsztaty z University of Western Cape, a ponadto będąc członkiem Stowarzyszenia, uczestniczy w spotkaniach i konferencjach organizowanych przez Stowarzyszenie.
  • Uniwersytet prowadzi wymianę międzynarodowa, dzięki której studenci z USA i Anglii przyjeżdżają do RPA. Ponadto podtrzymywane są kontakty z Malawi.
  • W zestawieniu, środki na finansowanie programu edukacji prawniczej w RPA pochodzą z następujących źródeł:
    1. Trust - główne granty.
    2. Fidelity Fund - pensje dyrektorów klinik lub inne wydatki jeśli dyrektorów opłaca uniwersytet.
    3. Uniwersytety - pomieszczenie, wyposażenie oraz rachunki za energie elektryczną, telefon, ogrzewanie.
    4. Legal Aid Board - poprzez "Cooperative Agreements" pokrywając pensje adwokatów i aplikantów.
    5. UNHCR - projekt dotyczący uchodźców w klinice University of Cape Town.
5 grudnia 2001
Beverly Franks - University of Western Cape


University of Western Cape jest historycznie tzw. "kolorowym" uniwersytetem. Ruch kliniczny rozpoczął się tu w latach 70-tych z inicjatywy studentów.

  • W 1987 - przedmiot nauczania klinicznego zostaje wprowadzony do programu zajęć, zaś w 1988 roku zostaje powołany pierwszy oficjalny dyrektor kliniki.
  • W klinice pracuje ok. 35 studentów ostatniego roku studiów (150 na każdym roku studiów), 3 prawników (attorneys), 3 osoby z administracji oraz jeden aplikant adwokacki.
  • W ramach procedury kwalifikacyjnej do kliniki, odbywa się rozmowa ze studentami oraz brana jest pod uwagę średnia ocen zwłaszcza z procedury administracyjnej i cywilnej. Przy ostatecznej ocenie i zaliczeniu przedmiotu (3 punkty kredytowe) przeprowadzany jest egzamin pisemny, oceniana jest symulacja sądowa, umiejętność sporządzania pism i prowadzenia akt.
  • Klinika prowadzi 500-600 spraw tylko z prawa cywilnego.
  • Uniwersytet zapewnia pensję dyrektora kliniki, inne fundusze pochodzą od: Fidelity Fund, Ford (1994-98) oraz obecnie Trust'u.
  • Wnioskowanie o pomoc finansową do Trust'u było kiedyś skomplikowane, wymagało dużo pracy papierkowej, przewidywań i planowania, jednakże po warsztatach zorganizowanych przez Stowarzyszenie, podczas których wyjaśniono zasady wnioskowania i rozliczania dotacji, cała procedura nie wydaje się aż tak skomplikowana. Składa się półroczne i roczne raporty. Jedną z trudniejszych rzeczy jest wypełnianie formularzy "ewidencji czasu pracy" (używany częściej w tłumaczeniu na język angielski jako time sheets) obrazujących ilość czasu poświęconego na daną sprawę, kwestie administracyjne, organizacyjne itd.
  • Klinika jest członkiem Stowarzyszenia i pozytywnie ocenia jego działalność. Organizowanie spotkań, konferencji, lobby na rzecz ruchu klinicznego i podróży studyjnych do USA.
  • Proponuje się aby sekretariat Trust-u był zorganizowany rotacyjnie w różnych klinikach, aby podzielić zadania i odpowiedzialność w ramach Zarządu Trust-u i tym samym odciążając Ashę Ramgobin z licznych obowiązków.
6 grudnia 2001
Munirah Osman, John Lea, Sumayya Mitha, Schalk Meyer - członkowie Trust'u


Stowarzyszenie, które powstało w 1989 roku organizuje 2 konferencje rocznie. Konferencja która odbyła się w lipcu 1999 była poświęcona stworzeniu standardów działalności klinik oraz zapoznaniu przedstawicieli klinik z zasadami na jakich będzie działać Trust. Konferencja, która odbyła się we wrześniu 1999 roku była adresowana przede wszystkim do tych Klinik, które muszą poprawić zasady funkcjonowania i nie mają zbyt dużo doświadczenia w pracy klinicznej. Omówiono wówczas zasady fundraisingu, pisania wniosków i raportowania. Konferencje w 2000 i 2001 roku poświęcone były nauczaniu klinicznemu, metodyce, opracowywaniu podręczników, zaproszeni byli fachowcy z zarządzania i kierowania zespołem.

  • W RPA istnieje 20 klinik (w sumie jest 21 wydziałów prawa), z czego 15 jest sponsorowane przez Trust. Obecnie przyznawane są granty o średniej równowartości 18.000 USD.
  • Obecnie dwie kliniki nie otrzymujące grantów od Trust'u są to Natal i Wits ponieważ mają zapewnione niezależne finansowanie, zaś University of South Africa in Pretoria nie spełnia kryteriów nałożonych przez standardy Trust'u .
  • Jak dotąd wystąpił problem tylko z jedną z klinik. Organizowane były 4 wizytacje i niezadowolony dziekan wysłał niegrzeczny list zarzucający Trust'owi niewspomaganie poradni. Potem rozgorzała dyskusja, która zakończyła się rezygnacją dziekana. Trust jest wciąż zaangażowany w pracę z tym uniwersytetem, wciąż jednak nie może dojść do porozumienia z dyrektorem kliniki.
  • Zarząd Trust'u spotyka się 4 razy do roku. Największą zaletą Trust'u, powstałego w 1998 roku, jest odpowiednie zabezpieczenie powierzonych pieniędzy oraz dobra administracja i zarządzanie tymi środkami. Stwarza to świetny klimat dla fundatorów i darczyńców.
  • Zmienną rolę w funkcjonowaniu Trust'u miała Rada Programowa, na początku było to ciało składające się z autorytetów prawa zajmujące się opiniowaniem wniosków grantowych. Następnie jednak osoby te zostały również włączone w skład Zarządu (Board of Trustees) i od 2001 roku posiedzenia obu ciał odbywają się wspólnie. Stąd obecnie trudno jest mówić o dwóch organach w Trust'cie ponieważ zarówno kompetencje jak i działania obu ciał się pokrywają.
  • Sekretariat Trust'u prowadzi klinika przy Natal University. Asha Ramgobin jest jednocześnie szefową sekretariatu Trust'u oraz kierownikiem kliniki, dlatego też nie pobiera dodatkowego wynagrodzenia od Trust'u za wykonywaną pracę. Dodatkowo Trust zatrudnia na pół etatu osobę zajmującą się administracją Trust'u oraz jedną osobę zajmująca się bieżącą rachunkowością.
  • Trust wyznacza zasady - standardy, które klinika ubiegająca się o dofinansowanie musi spełniać. Jeśli klinika nie spełnia standardów wówczas nie może liczyć na pieniądze, ale jednocześnie Trust pomaga jej w spełnieniu wymagań np. poprzez szkolenie z pisania raportów, wyposaża w materiały szkoleniowe i zapewnia pomoc merytoryczną. Trust stara się działać dość dynamicznie, przeprowadza przynajmniej raz do roku kontrolę. Przedstawiciele Zarządu przyjeżdżają na wizyty również ad hoc.
  • Została przyjęta formuła, że Trust przyznaje tylko granty roczne a jego transze podzielone są na 12 miesięcy i każda wpłata dokonywana jest po otrzymaniu sprawozdania miesięcznego. Miesięczne sprawozdanie zawiera zestawienie poniesionych kosztów w stosunku do zaplanowanego budżetu oraz zastawienie czasu poświęconego na poszczególne czynności (obowiązek wypełniania time-sheetów przez każdego pracownika kliniki). Następnie przygotowuje się sprawozdania półroczne oraz roczne zawierające szczegółowe sprawozdanie finansowe poparte załączonymi rachunkami.
6 grudnia 2001
Prof. David McQuoid-Mason - University of Natal, założyciel kliniki


Klinika została założona w 1973 roku, później szybko się rozwinęła i obecnie jest jedną z najlepiej zorganizowanych klinik w kraju.

  • W ramach propagowania i szerzenia idei klinik jeden z pracowników University of Natal został wysłany do Zulu University (historycznie czarnego), gdzie obecnie jest kierownikiem kliniki ma do pomocy aplikanta adwokackiego oraz zorganizowany sekretariat, całość projektu finansowana jest przez Trust.
  • Ponadto wzmacniana jest współpraca regionalna w RPA oraz podejmowane są kontakty z Botswaną.
  • Szczególną formą pracy klinicznej oraz pomocy ludziom ubogim są tak zwane "Non for profit legal clinics" (inaczej "Communities Development Programme"). Projekt ten polega na tym, że do ubogiego regionu kraju przyjeżdżają pracownicy uniwersytetu oraz studenci, którzy organizują za pomocą wcześniej zdobytych środków finansowych działalność gospodarczą, charytatywną lub inną. Gdy dane przedsięwzięcie się rozwinie wówczas przeszkoleni przez nich ludzie przejmują dany projekt i dalej już sami go prowadzą szkoląc i dając pracę następnym. Tym samym z wykorzystaniem zewnętrznych środków finansowych oraz wiedzy posiadanej przez pracowników uniwersytetu i studentów rozwija się działalność gospodarczą i poszerza wiedzę ludzi.
7 grudnia 2001
Asha Ramgobin - University of Natal


Z dotychczasowego doświadczenia wynika, że błędem Trust'u było nie zorganizowanie poważnego i niezależnego od jakiejkolwiek kliniki sekretariatu. Brak profesjonalnego sekretariatu, zwłaszcza na początku funkcjonowania Trust'u, był wyjątkowo uciążliwy i powodował że Asha Ramgobin cały swój prywatny czas musiała poświęcać na sprawy Trust'u.

  • Niezmiernie ważnym jest aby wybrać bardzo dobrego doradcę finansowego i księgowego zarazem. Trust na samym początku ogłosił publiczny konkurs na taką firmę, szczęśliwie firmy chętnie zgłosiły się do współpracy i zaoferowały bardzo korzystne warunki. Obecnie wszystkie finansowe rozliczenia oraz inwestycje posiadanego przez Trust kapitału prowadzi międzynarodowa firma Deloitte & Touche. Firma ta nie tylko prowadzi księgowość Trust'u i rozliczenia fiskalne, ale również zajmuje się korzystnym pomnażaniem i lokowaniem kapitału. Ponadto można również liczyć na pomoc jednego z jej pracowników we wszystkich spotkaniach finansowych oraz negocjacjach z potencjalnymi sponsorami. Posiadanie umowy z tą firmą jest nie tylko korzystne z punktu widzenie prowadzenia rachunków Trust'u, ale również wzmacnia wizerunek Trust'u jako instytucji godnej zaufania.


Wnioski: perspektywy finansowania poradni w Polsce

Należy rozważyć powołanie w Polsce instytucji podobnej do Trustu. Właściwą formą organizacyjną jest fundacja. Inicjatywa utworzenia fundacji powinna wyjść od poradni, podobnie jak w RPA stowarzyszenie założyło Trust. Fundacja powinna być w dużej mierze niezależna od poradni. Poradnie nie powinny rozstrzygać o rozdziale środków, dlatego że stawia to je w sytuacji konfliktu interesu. Statut powinien gwarantować niezależność organów fundacji, które rozstrzygają o finansowaniu poradni. W RPA Trust jest instytucją praktycznie rzecz biorąc niezależną od Stowarzyszenia, a przedstawiciele poradni nie decydują o finansowaniu.

Fundacja powinna prowadzić stałe biuro zajmujące się pozyskiwanie i gromadzeniem funduszy. W perspektywie powinno ona zatrudniać osoby zajmujące się tym zawodowo. Dominujący pogląd przedstawiony nam w RPA, stanowił że Trust powinien dysponować taką strukturą.
Kryteria finansowania powinny zostać skodyfikowane w postaci standardów działalności poradni.
Dodatkowe środki finansowe mogą pochodzić z jednostek samorządu lokalnego oraz krajowych fundacji np. fundacje kościelne, fundacje regionalne, fundacje polityczne.

Wprowadzenie time sheet-ów aby móc prześledzić ilość czasu poświęcanego na poszczególne sprawy i czynności administracyjne.
Konieczne wydaje się wybranie w drodze konkursu profesjonalnej firmy audytorskiej lub konsultingowej. 

Street Law

Zapraszamy również na stronę domową Polskiego Stowarzyszenia Edukacji Prawnej

ZARYS PROGRAMU

Istota kliniki Prawo Na Co Dzień polega na tym, że odpowiednio przygotowani studenci prowadzą cykl zajęć z prawa w szkołach średnich i placówkach penitencjarnych, wykorzystując do tego metody interaktywne. W trakcie zajęć studenci zdobywają zarówno wiedzę merytoryczną, jak i metodyczną.

Przedmiot kliniczny Prawo Na Co Dzień został przygotowany i uruchomiony w 1995 r. na Wydziale Prawa i Administracji UW przez prof. Monikę Płatek. Od 1998 roku działa także na Wydziałach Prawa uniwersytetów w Krakowie, Białymstoku, Szczecinie, a od roku 2000 w Rzeszowie.

Program nawiązuje do dobrych doświadczeń programu prowadzonego na Wydziale Prawa Uniwersytetu Georgetown, w Washington D.C. i znany jest pod nazwą „Street Law”.

CELE PROGRAMU

Dla studentów
Klinika - Prawo Na Co Dzień to typ zajęć, które pozwalają na kształcenie nowoczesnych prawników. Najlepiej uczymy się przekazując zdobytą wiedzę.

Zajęcia z Prawa na co Dzień pozwalają studentom:

  • praktycznie wykorzystywać i przekazywać wiedzę nabytą w trakcie studiów,
  • zrozumieć powiązanie różnych dziedzin prawa, także między prawem materialnym a proceduralnym,
  • nauczyć się, tak ważnego w życiu zawodowym nawiązywania kontaktu z "klientem",
  • utrwalić i pogłębić wiedzę z wielu dziedzin prawa,
  • nauczyć się jasnego przygotowania wypowiedzi i zrozumiałego objaśniania reguł prawnych,
  • doskonalić umiejętność publicznych wystąpień,
  • nauczyć się rozwiązywania konkretnych i rzeczywistych problemów prawnych,
  • dowiedzieć się jak dochodzić swoich racji, gdzie i jak szukać informacji i pomocy w konkretnych sytuacjach,
  • nauczyć się formułowania umów, pism procesowych, skarg, podań i innych pism.

Zajęcia z Prawa Na Co Dzień nie przygotowują nauczycieli prawa lecz prawników umiejętnie posługujących się wiedzą z zakresu różnych dziedzin prawa, łączących wiedzę teoretyczną z praktyką, świadomych istnienia procedur egzekwowania prawa jak również problemów społecznych, które prawo pozwala niekiedy rozwiązać.

Dla uczniów i więźniów
Uczestnicy zajęć Prawo Na Co Dzień – licealiści i więźniowie:

  • nabywają podstawową wiedzę na temat prawa,
  • otrzymują wiele praktycznych informacji odnośnie stosowania i egzekwowania prawa,
  • mają możliwość zrozumienia i poznania praktyki prawnej, m.in. dzięki spotkaniom np. z rzecznikiem praw ucznia, policjantem oraz wizytom w instytucjach służących prawu (np. w sądzie, w Parlamencie).

Program tworzony był i rozwijany dzięki wsparciu Fundacji Batorego, programu PHARE, USIS i Fundacji Forda.

Rekomendacje i standardy działania programu Street Law - dokument w języku angielskim

Jak założyć poradnię prawną

Jak założyć i zorganizować uniwersytecką poradnię prawną

Dla lepszego zobrazowania struktur działających Poradni oraz pokazania panujących zależności oraz podziału zadań pracowników Kliniki przedstawiam poniższy grafik:

Jak założyć Poradnię Prawną

Procedura rozwiązania otrzymanego casu może być bardzo różna, ja jednak skupię się na pewnym, sprawdzonym i modelowym przykładzie. Ważne jest także pamiętać, aby wstępem do pracy w klinice stały się wykłady, choćby takie jak: etyka adwokacka, psychologia rozmowy z klientem, spotkanie z doświadczonym adwokatem, który mógłby przestawić problemy i bolączki pracy z ludźmi poszukującymi pomocy prawnej. Proponuję także nawiązać ścisłą współpracę z instytucjami charytatywnymi (Ośrodki Pomocy Społecznej, Caritas, Czerwony Krzyż, Stowarzyszenie Brata Alberta, inne Fundacje i Stowarzyszenia) i w porozumieniu z tymi organizacjami otrzymywać przypadki do rozpatrzenia przez studentów. Oszczędzi Wam to kłopotu z wyszukiwaniem pożądanych tematów oraz rozwiąże problem weryfikacji klientów pod względem zamożności.

Na początku otrzymane casy przegląda główny Patron, który dokonuje wstępnej selekcji i przekazuje materiały do odpowiednich podklinik, gdzie każdy z Patronów podkliniki rozdziela przypadki do poszczególnych zespołów lub wprost oddaje materiały studentowi. Następnie student samodzielnie przygotowuje się do spotkania z klientem, po czym zaprasza klienta na spotkanie w celu ustalenia dokładnego stanu faktycznego i przeprowadzenia dokładnej analizy zadanego tematu.

W pierwszych spotkaniach studentów uczestniczą opiekunowie lub Patroni, zaś w późniejszym czasie student już sam odbywa spotkania. Dalej do najważniejszego zadania należy opracowanie konkretnego rozwiązania casu i przedstawienie go opiekunowi. Ten zaś koryguje i doradza aż zostanie dopracowane ostateczne rozwiązanie. Wówczas to student umawia spotkanie z klientem i przedstawia mu na piśmie propozycję rozwiązania. Zwykle procedura na tym się kończy, lecz należy również pamiętać, że czasem potrzebne jest skierowanie sprawy do sądu i dlatego również niezbędna jest współpraca z prawnikami praktykami, aby mógł ktoś doprowadzić w imieniu Poradni sprawę do końca. Chciałbym także przedstawić propozycję sposobu powoływania nowych Poradni przy wydziałach prawa. Proponuję przede wszystkim znaleźć głównego Patrona dla Kliniki, którego zaangażowanie i pomoc mogą być kluczowe dla osiągnięcia kolejnych punktów.

Patron powinien być szczególnie pomocny w uzyskaniu zgody dziekańskiej dla prowadzenia nowych zajęć oraz wpisaniu programu nauczania klinicznego do programu studiów. I ten właśnie punkt stanowi fundament dla rozwoju idei i jej przyszłości. Kolejnym zadaniem jest zdobycia siedziby dla Poradni, co jest niezmiernie ważne dla sprawnego funkcjonowania.

Na początku jest jednak i na to rada, ponieważ można porozumieć się z organizacjami charytatywnymi, które dostarczają case-ów i w ich lokalach odbywać spotkania z klientami. Niemniej ważnym elementem potrzebnym do sprawnego działania są środki finansowe, niezbędne dla prowadzenia biura oraz wynagrodzeń dla reprezentujących przed sądem Poradnię prawników. Środki owe można przede wszystkim zdobyć od fundacji i organizacji takich, jak Fundacja Batorego, Fundacja Forda, Ambasada Amerykańska (instytucje już finansujące program w Polsce).

Należy także pamiętać, że nie można liczyć na to, że wyżej wymienione fundacje będą zawsze finansowały działalność Uniwersyteckich Poradni Prawnych. Naszym celem jest, aby Poradnie zostały jak najprędzej zaakceptowane i wpisane do programu studiów, a co za tym idzie aby zyskały sobie uznanie w postaci środków finansowych z budżetów uczelni.

Aby dopełnić strukturę tworzenia kliniki pozostali nam już tylko studenci i ich rekrutacja.

To zagadnienie pozostawiłem na koniec ponieważ stanowi dla nas najmniejsze zmartwienie i osobiście radziłbym oddać tę kwestię w ręce Patronów i opiekunów poszczególnych podklinik i poszczególnych grup. To oni najlepiej zweryfikują naszą wiedzę i umiejętności pod kątem pracy w danych zespołach tematycznych.

Legal Clinics w skrócie:

  • znajdź Patrona dla Twojej Poradni
  • zdobądź zgodę Dziekana na funkcjonowanie Poradni
  • postaraj się o siedzibę
  • sprawdź możliwe źródła finansowania
  • przeprowadź odpowiednią promocję programu klinicznego nauczania na wydziale postaraj się utrzymać stały kontakt z wydziałową Poradnią

Filip Czernicki

Współpraca Rzecznika Praw Obywatelskich ze Studenckimi Poradniami Prawnymi

Rzecznik Praw Obywatelskich, na podstawie art. 17a Ustawy z dn. 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 14 poz. 147), współdziała ze stowarzyszeniami, ruchami obywatelskimi, i innymi dobrowolnymi zrzeszeniami i fundacjami na rzecz ochrony wolności i praw człowieka i obywatela.

Rzecznik Praw Obywatelskich objął swym patronatem studenckie poradnie prawne oraz sieć biur porad obywatelskich, których działalność przyczynia się do podnoszenia świadomości prawnej i obywatelskiej osób świadczących pomoc oraz jej beneficjentów. Działalność studenckich poradni prawnych oraz prowadzących podobną działalność organizacji pozarządowych jest niezwykle ważna, zwłaszcza w sytuacji braku systemu informacji o prawie, który odpowiadałby społecznemu zapotrzebowaniu. "Klinika prawa" to także miejsce zdobywania pierwszych kwalifikacji zawodowych, umiejętności stosowania wiedzy teoretycznej w praktyce, ćwiczenie wrażliwości społecznej, tak ważnej dla godnego wykonywania zawodu prawnika.

Rzecznik Praw Obywatelskich zawarł Porozumienia o współpracy w dziedzinie ochrony praw i wolności człowieka i obywatela z 13 studenckimi poradniami prawnymi, a także z Fundacją Academia Iuris, Stowarzyszeniem Biuro Bezpłatnej Pomocy Prawnej w Prudniku, Dolnośląskim Stowarzyszeniem Pomocy Ofiarom Przestępstw "Karta 99" we Wrocławiu oraz ze Związkiem Biur Porad Obywatelskich. W maju 2016 roku Pan dr Adam Bodnar odnowił współpracę z Fundacją Uniwersyteckich Poradni Prawnych podpisują Porozumienie o współpracy.

Współpraca podejmowana jest w celu:

  • zwiększenia dostępu każdej osoby do informacji o jej prawach i środkach ochrony,
  • realizacji zadań w dziedzinie edukacji prawnej w zakresie ochrony praw i wolności człowieka i obywatela oraz przestrzegania ich przez organy władzy publicznej,
  • podwyższenia poziomu wiedzy zawodowej i profesjonalnych umiejętności praktycznych stron, doskonalenia mechanizmów działania w dziedzinie ochrony praw człowieka i podstawowych wolności,
  • stworzenia warunków dla lepszego kształcenia studentów w dziedzinie pomocy prawnej,
  • wymiany doświadczeń i informacji w zakresie efektywnej ochrony praw człowieka i obywatela.


Wzajemne świadczenie pomocy w ramach posiadanych przez strony kompetencji odbywa się m. in. poprzez wymianę materiałów o charakterze analitycznym i informacyjnym (poradnie otrzymują nieodpłatnie publikacje Biura Rzecznika Praw Obywatelskich: Biuletyn-Materiały, Informacja o pracy RPO - kwartalnik, inne publikacje nieperiodyczne) oraz wspólne organizowanie seminariów, konferencji i szkoleń. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich umożliwia również, w miarę swoich możliwości, odbycie praktyk. O praktyki w Biurze mogą ubiegać się studenci Wydziałów Prawa i Administracji IV i V roku studiów. Pierwszeństwo mają studenci działający w poradniach prawnych. W latach 2001-2005 Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich wydało w serii "Informator RPO" ponad 50 poradników opracowanych przez studentów działających w studenckich poradniach prawnych (w większości przez studentów z poradni Uniwersytetu Jagiellońskiego). Niektóre poradniki zamieszczone są na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich w części e-Poradniki RPO. Ponadto poradnie prawne przekazują sprawy, które ich zdaniem wymagają podjęcia przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Są to zarówno sprawy klientów studenckich poradni prawnych, przekazane za zgodą tych osób, jak również sprawy o charakterze generalnym, np. dotyczące niewłaściwej praktyki urzędów lub potrzeby zmiany określonych przepisów prawa. Informacje, które Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymuje od poradni są niezwykle cennym źródłem wiedzy na temat stanu przestrzegania praw obywateli, pozwalają na formułowanie wniosków i ocen dotyczących funkcjonowania obowiązującego prawa oraz problemów wynikających w procesie jego stosowania.

Więcej informacji na stronie www.brpo.gov.pl.

Wnioski i zapytania dotyczące współpracy Rzecznika Praw Obywatelskich ze studenckimi poradniami prawnymi prosimy kierować na adres e-mail Pani Anny Czubińskiej-Durki: aTen adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. , bądź na adres pocztowy:


Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich
Al. Solidarności 77
00-090 Warszawa

Poradnie Prawne za granicą

Pierwsze wzmianki o klinicznym nauczaniu prawa pochodzą z początku XX wieku, kiedy informacje o udzielaniu osobom niezamożnym porad prawnych przez studentów pojawiły się w rosyjskich i amerykańskich periodykach prawniczych.

Z biegiem lat program rozwinął się najbardziej w Stanach Zjednoczonych. W zdecydowanej większości amerykańskich wydziałów prawa funkcjonują kliniki i są na stałe wpisane w program studiów. Poradnie grupuje Stowarzyszenie Klinicznej Edukacji Prawniczej (Clinical Legal Education Association).

Mapa świata - Rozmiesczenie Legal Clinics

W Ameryce Łacińskiej program kliniczny z powodzeniem funkcjonuje w Argentynie, Chile oraz Peru. Jedna poradnia działa w mieście Meksyk.

Na kontynencie azjatyckim kliniki są zorganizowane w Indonezji, Filipinach, Tajlandii, Bangladeszu, Indiach. Program kliniczny rozwija się także w Chinach.

Zobacz informację na temat edukacji klinicznej na Uniwersytecie Ekonomii i Prawa Zhongnan - w języku angielskim Clinical Legal Education At Zhongnan University of Economics & Law >>>

Zintegrowany program nauczania prawa za pośrednictwem poradni prawnych działa także na 16 uczelniach australijskich.

Najbardziej rozwinięty system poradni prawnych w Afryce istnieje w Republice Południowej Afryki. Kliniki działają tam pod auspicjami Stowarzyszenia Uniwersyteckich Instytucji Pomocy Prawnej (South African University Law Clinics Association). W innych państwach kontynentu (np. w Nigerii) program kliniczny rozwija się według wzorów zaczerpniętych z RPA (Network of University Legal Aid Institutions).

Zobacz sprawozdanie z wizyty badawczej Uniwersyteckie Poradnie Prawne w RPA. >>>

Program klinicznego nauczania prawa na Wydzialach Prawa w Nigerii >>>

W Europie program nauczania prawa na poradniach prawnych rozwinięty jest najbardziej w środkowo-wschodniej części kontynentu. Kliniki działają w Polsce, Rosji, Bułgarii, Czechach, Chorwacji, Macedonii, Serbii i Czarnogórze oraz Słowacji, a także na Ukrainie, Białorusi, Łotwie, Litwie, w Armenii, Azerbejdżanie i Mołdawii. Europejskie kliniki prawa oraz organizacje klicznie są zrzeszone w European Network for Clinical Legal Education.

Więcej i klinicznym ruchu prawniczym >>>

Nauczanie kliniczne jest mniej popularne w krajach Europy Zachodniej. Najsilniejszy ruch kliniczny działa w Wielkiej Brytanii, gdzie istnieje Organizacja Klinicznej Edukacji Prawniczej (Commonwealth Clinical Legal Education Association). Pojedyncze kliniki znajdują się także w Holandii i Belgii.

Dowiedz się więcej o Amsterdam International Law Clinic w Holandii >>>

W ostatnim czasie dostrzec można zainteresowania tworzeniem poradni prawnych przy uczelniach wyższych we Włoszech, Hiszpanii, Francji i Niemczech gdzie studenci kliniczni utworzyli stowarzyszenie klinik prawa (Bund Studentischer Rechtsberater). Osoby zaangażowane w ich tworzenie czerpią z doświadczeń i rad twórców Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych - między innymi podczas warsztatowych wizyt, jakie odbywają w naszym kraju.

Uniwersyteckie Poradnie Prawne w Polsce - lista kontaktowa

 

Białystok Opiekun:
prof. dr hab. Andrzej Sakowicz

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna
Wydział Prawa
Uniwersytet w Białymstoku
ul. Mickiewicza 1 pok. 119, 15-213 Białystok
Tel/Fax.: +48 857457194
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.prawo.uwb.edu.pl/prawo_new/wydzial.php?p=266

Gdańsk Opiekun:
dr Janusz Guść

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna
Wyższa Szkoła Bankowa
al. Grunwaldzka 238A, 80-266 Gdańsk
tel: +48 6697737
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Gdynia

Opiekun:
prof. dr hab Eugeniusz Bojanowski

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu w Gdyni
ul. Kielecka 7, 81-303 Gdynia
tel.: +48 586607409 ; 535161054
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 
Gdańsk Opiekun:
dr Tomasz Snarski

Adres Poradni:
Studencka Uniwersytecka Poradnia Prawna
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet Gdański
ul. Jana Bażyńskiego 6, 80-952 Gdańsk
Tel.: +48 585232975
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
prawo.univ.gda.pl/index.php?id=1&p=438

Katowice Opiekun:
prof. dr hab. Jacek Górecki

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna - Koło Naukowe
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet Śląski
ul. Bankowa 11B, pok. 39, 40-007 Katowice
Tel.: +48 323591422
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.wpia.us.edu.pl/studencka-poradnia-prawna

Kraków Opiekun:
dr Wojciech Górowski

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet Jagielloński
al. Krasińskiego 18 m. 3, 30-101 Kraków
tel/fax. +48 124301997
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.law.uj.edu.pl/poradnia

Kraków - KAFM Opiekun:
dr Marcin Sala-Szczypiński

Adres Poradni:
Koło naukowe Studencka Poradnia Prawna
Wydział Prawa i Administracji
Krakowska Akademia im. A. Frycza Modrzewskiego
ul. G. Herlinga-Grudzińskiego 1, budynek "C" p. A012, 30-705 Kraków
tel. +48 122571151
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.,
spp.ka.edu.pl

Lublin - UMCS Opiekun:
dr hab. Wojciech Dziedziak

Adres Poradni:

Uniwersytecka Studencka Poradnia Prawna
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
Plac Marii Curie-Skłodowskiej 5, 20-031 Lublin
Tel/Fax: +81 815375047
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Lublin - KUL Jana Pawła II

Opiekun:
dr Aneta Biały


Adres Poradni:

Uniwersytecka Poradnia Prawna
Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Al. Racławickie 14, , pokój 721A (siódme piętro), 20-950 Lublin
Tel. +48 815326799
Tel. +48 815326798
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.kul.pl/uniwersytecka-poradnia-prawna-kul,art_4018.html

Łódź

Opiekun:
prof. dr hab. Małgorzata Król

Adres Poradni:
Studencki Punkt Informacji Prawnej
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet Łódzki
ul. Kopcińskiego 8/12, pok. 0.27, 90-232 Łódź
Tel.: +48 426354632
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.wpia.uni.lodz.pl/klinika/


Olsztyn Opiekun:
prof. dr hab. Stanisław Pikulski

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Plac Jana Pawła II 1, 10-101 Olsztyn
tel. +48 895276068
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Opole Opiekun:
prof. dr hab. Stanisław Stadniczeńko

Adres Poradni:
Uniwersytecka Studencka Poradnia Prawna - "Klinika Prawa"
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet Opolski
ul. Katowicka 87 A, pok. 1.5, 45-060 Opole
Tel. +48 774527560
Fax +48 774527561
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.klinikaprawa.uni.opole.pl

Poznań Opiekun:
prof. dr hab. Krzysztof Knoppek

Adres Poradni:
Studencka Uniwersytecka Poradnia Prawna
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Al. Niepodległości 53, pokój 27, 61-714 Poznań
Tel. +48 618293157
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.poradnia.home.amu.edu.pl

Rzeszów Opiekun:
prof. dr hab. Anna Golonka

Adres Poradni:
Uniwersytecka Poradnia Prawna
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet Rzeszowski
Plac Ofiar Getta 4/5, pokój 6, 35-002 Rzeszów
tel. +48 178722088
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.poradnia.univ.rzeszow.pl

Rzeszów 2 Opiekun:
prof. nadzw. dr hab. Czesław P. Kłak

Adres Poradni:
Studenckie Biuro Porad Prawnych
Zamiejscowy Wydział Prawa i Administracji
Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Przemyślu
ul. Cegielniana 14, 35-310 Rzeszów
tel/fax: +48 178670416
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.wspia.eu/dzialalnosc-naukowa/klinika-prawa

Słubice Opiekun:
prof. dr hab. Bożena Popowska

Adres Poradni:
Koło Naukowe Studencka Poradnia Prawa
Collegium Polonicum w Słubicach
Uniwersytet Europejski Viadrina we Franfurcie/Słubicach
ul. Kościuszki 1/153, 69-100 Słubice
tel. +48 957592400
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Szczecin Opiekun:
dr Przemysław Kledzik

Adres Poradni:
Centrum Edukacji Prawnej "Studencka Poradnia Prawna"
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet Szczeciński
ul. Narutowicza 17a pok. 02, 70-240 Szczecin
tel. +48 914442859
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
http://poradnia.wpiaus.pl

Toruń Opiekun:
prof. dr hab. Maria Dragun-Gertner

Adres Poradni:
Uniwersytecka Poradnia Prawna
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu
ul. Władysława Bojarskiego 3, 87-100 Toruń
tel. +48 566114012
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.law.uni.torun.pl/#269

Warszawa Opiekun:
dr hab. Barbara Namysłowska-Gabrysiak

Adres Poradni:
Klinika Prawa, Studencki Ośrodek Pomocy Prawnej
Wydział Prawa i Administracji
Uniwersytet Warszawski
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa
Tel./fax. +48 225524318 tel. +48 225520811
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.klinika.wpia.uw.edu.pl

Warszawa 2 - Akademia Leona Koźmińskiego Opiekun:
prof. dr hab. Leszek Kubicki

Adres Poradni:

Studencka Poradnia Prawna

Kolegium Prawa, Akademia Leona Koźmińskiego
ul. Jagiellońska 59, 03-301 Warszawa
tel. +48 225192238
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.prawo.kozminski.edu.pl/index.php/pl/dla_studentow/studencka_poradnia_prawna

Warszawa 3 - Uczelnia Łazarskiego

Opiekun:
dr Irena Kleniewska
Koordynator:
Ewelina Milan

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna
Uczelnia Łazarskiego
ul. Świeradowska 43, sala 130A (I piętro sektor C), 02-662 Warszawa
tel./fax: +48 225435318 / +48 225435340
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.lazarski.pl/pl/wydzialy/wydzial-pia/studencka-poradnia-prawna/

Warszawa 4 - Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego - WPK Opiekun:
Arkadiusz Mróz

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna
WPK Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
ul. Dewajtis 5 pok. 220, 01-815 Warszawa
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.studenckaporadniaprawna.pl

Warszawa 5 - Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego - WPiA Opiekun:
prof. dr hab. Piotr Zapadka

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna
WPiA Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
ul. Wóycickiego 1/3, bl. 17, pok 1765, III piętro, 01-938 Warszawa
tel. +48 225699730
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.poradniaprawnawpia.uksw.edu.pl

Warszawa 6 - Fundacja Akademia Iuris im. Macieja Bernarkiewicza Prezes Fundacji:
dr Marta Sarnowiec-Cisłak

Biuro Fundacji:
ul. Freta 20/24a, 00-227 Warszawa
tel. +48 224987230
fax: +48 224997170
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.fai.org.pl
www.academiaiuris.pl

Biuro Fundacji jest czynne od poniedziałku do czwartku w godzinach 13-16.

Miejsca udzielania porad:

Warszawa
  • MOKOTÓW, ul. Chełmska 21a, Parafia św. Kazimierza
  • CENTRUM, ul. Jasna 22, Polski Związek Niewidomych
  • CENTRUM, ul. Jasna 22, Polski Związek Niewidomych
  • BIELANY, ul. Przy Agorze 9, Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
  • BIELANY, ul. Daniłowskiego 64, Parafia św. Zygmunta przy pl. Konfederacji 55
  • ŻOLIBORZ, ul. Hozjusza 2, Parafia św. Stanisława Kostki
  • NOWE MIASTO, ul. Freta 20/24a, Biuro Fundacji Academia Iuris, w budynku Fundacji Sto Pociech 
  • PRAGA PÓŁNOC, ul. Targowa 82, Stowarzyszenie „Otwarte Drzwi”
  • GROCHÓW, ul. Kobielska 10, Parafia p.w. Nawrócenia św. Pawła Apostoła
  • WOLA, ul. Nowolipie 25b, Centrum Usług Socjalnych i Szkolenia Kadr Pomocy Społecznej "Ośrodek Nowolipie"
  • SŁUŻEW, ul. Dominikańska 2, Klasztor oo. Dominikanów
  • OCHOTA, ul. Barska 2, Parafia p.w. św. Jakuba
  • TARCHOMIN, ul. Myśliborska 100, Parafia NMP Matki Pięknej Miłości
  • TARCHOMIN, ul. Mehoffera 2, Parafia św. Jakuba Apostoła 
  • BEMOWO, ul. Ks. B. Markiewicza 1, Parafia Matki Bożej Królowej Aniołów
  • KABATY, ul. Przy Bażantarni 3, Parafia bł. Władysława z Gielniowa

Kraków

  • ul. Loretańska 11, Dzieło Pomocy św. Ojca Pio
  • ul. Mogilska 58, Siemacha SPOT

Łódź

  • ul. Sienkiewicza 60, Jezuickie Duszpasterstwo Akademickie
  • ul. Kopcińskiego 1/3, Duszpasterstwo Akademickie przy kościele św. Teresy

Lublin

  • ul. Krakowskie Przedmieście 1, Centrum Duszpasterstwa Młodzieży
  • ul. Mieszka I 4, Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Lublinie Filia Nr 3

Kraśnik

  • Kościół Św. Ducha, Ul. Narutowicza 31

Dąbrowa Górnicza

  • Parafia Matki Boskiej Anielskiej, ul. Królowej Jadwigi 15

Radom

  • Centrum Organizacji Pozarządowych, ul. Struga 1 Częstochowa
  • Poradnia Psychologiczna przy Halach św. Józefa, Jasna Góra, ul. Kordeckiego 2

Opiekun:
prof. SWPS dr hab. Teresa Gardocka

Adres Poradni:
Studencka Poradnia Prawna
Uniwersytet Humanistycznospołeczny SWPS
ul. Chodakowska 19/31, 03-815 Warszawa, pok. 210
tel. 22 517-98-71, tel. 22 517 96 14 (w godz. 10:00-16:00)
http://www.swps.pl/warszawa/wydzial-prawa/studencka-poradnia-prawna

Warszawa 8 - Akademia Ekonomiczno-Humanistyczna Opiekun:
prof. zw. dr hab. Stanisław Leszek Stadniczeńko

Adres Poradni:

Klinika Prawa
Akademia Ekonomiczno-Humanistyczna
ul. Pawia 55, pokój 210 (II piętro), 01-030 Warszawa
Tel. +48 22 536 54 32
Kom. +48 881 649 341
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
http://www.klinikaprawa.vizja.pl

Wrocław Opiekun:
dr hab. Joanna Kuźmicka-Sulikowska

Adres Poradni:
Koło Naukowe "Uniwersytecka Poradnia Prawna"
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Uniwersytet Wrocławski
ul. Więzienna 10/12, p.104 c, 50-138 Wrocław
tel. +48 713752009
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
poradnia.prawo.uni.wroc.pl

Standardy działalności Uniwersyteckich Poradni Prawnych

Tekst jednolity przyjęty przez
Radę Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych
na mocy uchwały nr 9/2014 z dnia 08.03.2014 r.

  1. Poradnia zapewnia rzetelność świadczonych usług.
    1. Poradnia organizuje z uwzględnieniem kalendarza akademickiego co najmniej cotygodniowe seminaria poświęcone omówieniu spraw, nad którymi obecnie pracuje Poradnia lub jej jednostka organizacyjna.
    2. Poradnia nie dopuszcza do przeciążenia studentów i osób ich nadzorujących nadmierną liczbą spraw, w sposób który mógłby zagrażać jakości świadczonych usług. Kierownik Poradni ustala maksymalną liczbą spraw prowadzonych przez jednego studenta.
    3. Poradnia szkoli studentów w zakresie etyki zawodów prawniczych, techniki rozmowy z klientem oraz pisania opinii.
  2. Poradnia zapewnia nadzór kadry dydaktycznej nad studentami.
    1. Działalnością Poradni kieruje kierownik Poradni, którym jest samodzielny pracownik naukowy. Sprawuje on nadzór nad działalnością administracyjną Poradni oraz ogólny nadzór merytoryczny nad świadczoną przez Poradnię pomocą prawną.
    2. Kierownik Poradni może powierzać czynności z zakresu nadzoru nad studentami innym pracownikom naukowo-dydaktycznym lub naukowym uczelni, doktorantom uczelni, a także adwokatom lub radcom prawnym.
    3. Kierownik poradni oraz osoby działające z jego upoważnienia na mocy punktu B mogą przy realizacji swoich obowiązków korzystać z pomocy organizacyjno-technicznej innych osób.
    4. Poradnia współpracuje z adwokatem lub radcą prawnym powierzając mu czynności z zakresu nadzoru nad studentami lub umożliwiając studentom konsultacje z nim.
    5. Jedna osoba nie może sprawować bezpośredniego nadzoru nad większą liczbą studentów niż 16.
    6. Student Poradni w ciągu roku akademickiego prowadzi co najmniej 2 sprawy klientów, którym udziela odpowiedniej pomocy prawnej.
  1. Pomoc prawna świadczona w ramach poradni jest nieodpłatna.
  2. Poradnia zapewnia niezbędną poufność w ramach świadczonych usług. W trakcie seminariów nie ujawnia się nazwisk klientów, chyba że jest to konieczne.
  3. Poradnia zapewnia bezpieczeństwo dokumentów powierzonych przez klienta; Poradnia nie przyjmuje od klientów oryginałów dokumentów. Dokumentacja prowadzonych spraw jest przechowywana w miejscu wyłącznie dostępnym dla kierownika Poradni i upoważnionych przez niego osób.
  4. Poradnia prowadzi sekretariat w zakresie odpowiadającym rozmiarom i charakterowi jej działalności.
    1. Poradnia prowadzi sekretariat w zakresie swoich możliwości finansowych, z tym że:
      1. istnieje miejsce, w którym klient może uzyskać informacje o stanie jego spraw prowadzonych przez Poradnię; sekretariat czynny jest we wszystkie dni robocze przez co najmniej godzinę lub jeżeli nie jest to możliwe – w regularnie wyznaczonych porach, jednak co najmniej dwa razy w tygodniu, a w okresach przerw akademickich – co najmniej raz w tygodniu, w obu przypadkach co najmniej przez godzinę; Poradnia informuje klientów o godzinach otwarcia sekretariatu;
      2. co najmniej jedna osoba zajmuje się w sposób stały prowadzeniem spraw administracyjnych i sekretarskich w Poradni.
  1. Przed przyjęciem sprawy poradnia informuje klienta na piśmie o zasadach świadczenia pomocy prawnej przez poradnię, a w szczególności o tym, że:
      1. sprawę będzie prowadził student,
      2. student oraz pracownik poradni nie może odmówić złożenia zeznań dotyczących prowadzonej sprawy oraz odpowiedzi na pytanie sądu, prokuratora lub innego uprawnionego organu,
      3. poradnia nie prowadzi spraw, w których działa adwokat lub radca prawny reprezentujący klienta,
      4. klient może poinformować co do sposobu udzielonej mu pomocy prawnej Zarząd Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych,
      5. porady udzielane są wyłącznie na piśmie,
      6. poradnia prowadzi sprawy wyłącznie osób, których sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie kosztów odpłatnej pomocy prawnej.
    1. Przed przyjęciem sprawy Poradnia wręcza klientowi na piśmie ww. informacje, a następnie odbiera podpisane przez klienta oświadczenie, że zapoznał się z wręczonymi mu informacjami.
    2. Poradnia pozostawia na stałe klientowi egzemplarze wręczonych mu dokumentów zawierające wymienione informacje.
    3. Formularz informacyjny zawiera aktualny adres, adres poczty elektronicznej oraz numer faksu Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych.
    4. Poradnia nie udziela porad ustnie nawet w wypadkach nie cierpiących zwłoki lub błahych.
    5. Studenci Poradni mogą reprezentować klientów przed sądem lub organem jako ich pełnomocnicy lub kuratorzy, jeżeli przepisy prawa taką możliwość przewidują.
    6. Punktów A-C nie stosuje się, gdy klientem jest osoba nieznana z miejsca pobytu, której student Poradni  jest  kuratorem wyznaczonym przez sąd.
  1. Poradnia przeprowadza procedurę kwalifikacyjną klientów poradni, mającą na celu ustalenie, że sytuacja majątkowa klienta nie pozwala mu na skorzystanie z odpłatnej pomocy prawnej; w razie ujawnienia okoliczności świadczących o tym, że klient może korzystać lub korzysta z odpłatnej pomocy adwokata lub radcy prawnego, poradnia niezwłocznie rezygnuje z prowadzenia sprawy.
    1. Przed przyjęciem sprawy Poradnia odbiera od klienta oświadczenie, że sytuacja finansowa nie pozwala mu na skorzystanie z odpłatnej pomocy prawnej.
    2. W wypadku powzięcia wątpliwości co do rzetelności oświadczenia klienta Poradnia występuje o udzielenie dodatkowych wyjaśnień i ewentualne ich udokumentowanie. W wypadku odmowy udzielenia wyjaśnień lub ich udokumentowania Poradnia rezygnuje z prowadzenia sprawy.
    3. Badając sytuację finansową klienta Poradnia uwzględnia nie tylko wartość, ale i płynność jego majątku. Dopuszczalne jest udzielenie pomocy prawnej osobie, której majątek nie jest płynny, pomimo że wartość majątku jest istotna. Brak płynności zachodzi, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z poniższych przesłanek:
      1. zbycie przedmiotów wchodzących w skład majątku klienta powodowałoby szczególnie istotne trudności egzystencjalne dla niego lub bliskich osób (np. mieszkanie, w którym mieszka klient; przedmioty niezbędne do wykonywania zawodu);
      2. pomoc prawna potrzebna jest niezwłocznie, a klient wykaże, że przedmiotu nie można zbyć w tym terminie; a klient nie posiada innych składników majątku.
    4. Przepis nie stosuje się, gdy klientem jest osoba nieznana z miejsca pobytu, dla której student Poradni działa jako kurator wyznaczony przez sąd.
  2. Poradnia prowadzi, w zakresie dopuszczonym przepisami prawa, system informacji o klientach, gwarantujący zminimalizowanie ryzyka konfliktu interesów.
    1. Poradnia prowadzi spis swoich obecnych i dotychczasowych klientów.
    2. Przed udzieleniem pomocy prawnej Poradnia ustala, czy w sprawie nie istnieje konflikt interesu. W wypadku ustalenia ryzyka konfliktu interesów Poradnia nie przyjmuje sprawy. Jeżeli nadal prowadzi sprawę drugiej strony konfliktu, to rezygnuje również z tej sprawy. W wypadkach wyjątkowych Poradnia może nie zrezygnować z prowadzenia wcześniej przyjętej sprawy, jeżeli spełniona jest którakolwiek z poniższych przesłanek:
      1. Poradnia nie uzyskała żadnych istotnych informacji o sprawie od drugiej strony konfliktu;
      2. Druga strona konfliktu wystąpiła do Poradni w celu spowodowania konfliktu.
    3. Poradnia nie prowadzi spraw, w których może wystąpić konflikt interesu klienta z interesem:
      1. uczelni, przy której działa Poradnia,
      2. osoby należącej do personelu Poradni lub jej studenta,
      3. pracownika wydziału prawa uczelni, przy której działa poradnia.
  3. Działalność poradni podlega ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej, przy czym suma gwarancyjna nie może być niższa niż równowartość 10.000 EURO.
    1. Umowę ubezpieczenia zawiera uczelnia jako ubezpieczający.
    2. Ubezpieczonymi są: uczelnia, studenci oraz personel Poradni.
    3. Przed podjęciem świadczenia pomocy prawnej na rzecz klienta Poradnia odbiera od klienta pisemne oświadczenie, że godzi się on na wyłączenie odpowiedzialności odszkodowawczej z wyjątkiem wyrządzenia mu szkody z winy umyślnej.
    4. Suma gwarancyjna w wymienionej wysokości obejmuje odpowiedzialność odszkodowawczą za każde poszczególne zdarzenie.
  4. Poradnia przekazuje Fundacji do dnia 31 lipca każdego roku informację o działalności obejmującą:
      1. ilość i rodzaj prowadzonych spraw,
      2. informację o liczbie studentów i opiekunów,
      3. informację o dodatkowych sukcesach i osiągnięciach.
  1. Standardy 1 A, 1 C, 7 A - C, 9 A, objęte są do 1 listopada 2003 okresem przejściowym,
    o którym mowa w § 26 ust. 4 Statutu Fundacji.

Poradnictwo Prawne i Obywatelskie

Wyszukaj